Otomotiv, Samsun'un ihracatında birinci sektör. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verisine göre ildeki firmalar 2025'te otomotiv endüstrisinde 215,3 milyon dolar ihracat yaptı; bu, il ihracatının %18,3'ü. Ancak aynı rakam 2024'te 289,1 milyon dolardı; bir yılda yaklaşık %25,5'lik bir düşüş (hesaplama). İlin toplam ihracatı da 2025'te %12,2, 2026'nın ilk dokuz ayında ise geçen yılın aynı dönemine göre %7,2 geriledi. Dış talebin zayıfladığı dönemde yurt içindeki bayilere, servislere ve son kullanıcıya doğrudan ulaşan bir online sipariş kanalı, üretici için önemli bir denge unsuru olabilir. Bu rehber, Samsun'daki yedek parça ve yan sanayi üreticilerinin B2B (işletmeden işletmeye) ve B2C (tüketiciye) e-ticareti nasıl kurgulayacağını anlatıyor.

B2B yedek parça e-ticareti B2C'den nasıl ayrılır?

Konu B2B: bayi, servis, filo B2C: son kullanıcı
Fiyat Müşteri grubuna veya bayiye özel liste Herkese açık liste fiyatı
Ödeme Cari hesap, vadeli ödeme, havale ve kart Kart ve diğer anlık ödeme yöntemleri
Sipariş büyüklüğü Koli veya toplu adet, tekrar eden siparişler Tek parça veya küçük set
Ürün arama Parça numarası ve çapraz referansla Araç marka, model ve yıla göre
Mesafeli satış kuralları Uygulanmaz (alıcı tüketici değil) Uygulanır; ön bilgilendirme ve cayma hakkı
Fatura Genellikle iki taraf da e-fatura kullanır e-Arşiv fatura

Bu ayrımın hukuki dayanağı basit: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketiciyle kurulan sözleşmelere uygulanır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişidir. Bir servis ya da bayi işi için parça aldığında bu tanımın dışında kalır; bu yüzden B2B satış koşullarınızı ayrı bir sözleşmeyle yazılı hâle getirmeniz gerekir.

Yedek parçada doğru ürün verisi neden her şeyden önce gelir?

Yedek parça e-ticaretinde iadelerin ve müşteri kaybının en büyük sebebi yanlış parçanın gönderilmesidir. Online katalogu açmadan önce her ürün için şu verileri düzenleyin:

  • Kendi parça numaranız ve araç üreticisinin parça numarasıyla çapraz referans
  • Uyumlu araçlar: marka, model, model yılı aralığı ve motor tipi
  • Teknik ölçüler, malzeme ve varsa ilgili standart veya test bilgisi
  • Ürünün birden fazla açıdan fotoğrafı ve bağlantı noktalarının görseli
  • Koli içi adet, ağırlık ve paket ölçüsü

Terminolojiye de dikkat edin. Rekabet Kurumu'nun motorlu taşıtlar sektörüne ilişkin 2017/3 sayılı grup muafiyeti tebliği, "orijinal yedek parça"yı taşıtın montajında kullanılan parçalarla aynı kalitede olan ve taşıt üreticisinin teknik özelliklerine ve üretim standartlarına göre üretilmiş parça olarak tanımlıyor. Bu tanıma girmeyen bir ürünü "orijinal" diye listelemek, hem müşteri güvenini hem de sizi hukuken riske sokar. Ürününüzün hangi sınıfa girdiğini belgeleriyle birlikte açıkça belirtin.

Bayilere açılan bir B2B sipariş sisteminde neler olmalı?

Hangi altyapıyı seçerseniz seçin, bir yedek parça üreticisinin B2B kanalında şu işlevleri araması gerekir:

  1. Müşteriye özel fiyat: Bayi, servis ve filo müşterileri için farklı fiyat listeleri ve iskonto kuralları.
  2. Hızlı sipariş: Parça numarası listesini yapıştırarak ya da dosya yükleyerek toplu sipariş girebilme.
  3. Stok görünürlüğü: Bayinin, sipariş vermeden önce stok durumunu ve tahmini sevk tarihini görebilmesi.
  4. Cari hesap bilgisi: Bakiye, vade ve açık siparişlerin müşteri panelinde görünmesi.
  5. Minimum sipariş ve koli adedi: Koli bölmeden satılan ürünlerde adet kısıtı.
  6. Muhasebe ve ERP bağlantısı: Siparişin, faturanın ve stok hareketinin muhasebe programına elle girilmeden aktarılması.

Bu işlevlerden hangisinin standart pakette bulunduğu, hangisinin özelleştirme gerektirdiği altyapıdan altyapıya değişir. Kurulum öncesinde her işlevin hangi yolla çözüleceğini yazılı olarak netleştirmek, süre ve bütçe sürprizlerini önler.

Son kullanıcıya satarken nelere dikkat etmelisiniz?

B2C tarafında pazaryerleri yedek parça için güçlü bir vitrin. Ancak tüketiciye yaptığınız her satışta mesafeli satış kuralları geçerli: ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi ve 14 günlük cayma hakkı. Mal satışlarında taahhüt edilen teslim süresi 30 günü geçemez.

1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanan bir istisna yedek parça satıcısını da ilgilendiriyor: tanıtma ve kullanma kılavuzunda satıcı veya yetkili servis tarafından montajının yapılacağı belirtilen mallardan, montajı yapılmış olanlarda tüketici cayma hakkını kullanamıyor. Montajı kendi servis ağınızla yapıyorsanız bunu kılavuzda ve ürün sayfasında açıkça yazın.

Son kullanıcı aramasının araç bilgisiyle başladığını unutmayın. Ürün sayfasında "hangi araca uyar" sorusunun cevabı yoksa ziyaretçi satın almadan çıkar ya da yanlış ürün alıp iade eder.

Hangi yasal ve mali adımlar gerekir?

  • ETBİS kaydı: Ticaret Bakanlığı'na göre kendi internet sitesi üzerinden satış yapan işletmeler faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kaydolur. Bakanlığın açıklaması bu yükümlülüğü tüketiciye satışla sınırlamıyor; B2B sipariş siteniz için de kaydı yapın. Kayıt ücretsiz ve e-Devlet üzerinden yapılıyor.
  • e-Fatura ve e-Arşiv: 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği, internetten satış yapan ve brüt satış hasılatı 500 bin TL ve üzeri olan mükellefleri e-Fatura ve e-Arşiv uygulamasına geçmekle yükümlü tutuyor. Bu eşiği aşmış bir üreticiyseniz önemli olan, online siparişlerin mevcut e-belge düzeninize elle müdahale gerekmeden bağlanmasıdır.
  • Kişisel veriler: Bayi çalışanlarının ve son kullanıcıların verilerini işlediğiniz için 6698 sayılı Kanun kapsamında aydınlatma metni hazırlayın.

Yurt dışı müşteriye online satış mümkün mü?

E-ihracat, düşen klasik ihracatı dengelemek için bir seçenek. Ticaret Bakanlığı'nın E-İhracat Destekleri Hakkında Karar'ı, yurt dışı pazaryerlerindeki reklam, sipariş karşılama ve komisyon giderlerini %50 oranında destekliyor. 13 Nisan 2026 tarihli genelgeye göre desteklerden yararlanmak için ihracatçı birliği üyeliği, ürünlerde GTIN barkodu ile Türkiye üretim yeri bilgisi, Türkiye'de tescilli bir marka ve bu marka için en az bir yurt dışı tescil başvurusu aranıyor.

Gönderim tarafında da 2026'da bir kolaylık geldi: 3 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, posta ve hızlı kargo operatörünün beyanıyla gönderilebilen ihracat eşyasının sınırı brüt 600 kilogram ve 30.000 Avro'ya çıkarıldı. Ağır parçalar ve koli bazlı gönderiler için bu sınır artışı önemli.

Samsun'un sanayi altyapısı online satışı nasıl destekler?

Samsun'da yan sanayi tek başına değil, bir sanayi ağının parçası. TİM verisine göre ilin 2025 ihracatında otomotivin yanında çelik (148,7 milyon dolar) ve elektrik-elektronik (114,0 milyon dolar) de ilk dört sektör arasında. OSBÜK listesine göre ilde işletmede olan 8 OSB var; bunlar arasında Samsun Merkez, Samsun Kavak, Samsun Yeni, Çarşamba, Samsun Bafra ve 805 hektarlık Samsun Havza OSB bulunuyor.

Dağıtım açısından da il avantajlı: Samsun Limanı, Samsun Çarşamba Havalimanı, TCDD'nin Gelemen Lojistik Merkezi ve Samsun Serbest Bölgesi ilde yer alıyor. Karadeniz'deki bayi ve servislere hızlı sevkiyat yapabilen bir üretici için B2B sipariş sistemi, bu konum avantajını satışa çevirmenin yoludur. ETBİS 2025'e göre Samsun, coğrafi Karadeniz Bölgesi illeri içinde en yüksek e-ticaret satışına sahip il.

Samsun'daki bir üretici nereden başlamalı?

  1. Katalog: Satışa açılacak ürünlerin parça numarası, uyumluluk ve teknik verisini tek bir tabloda toplayın.
  2. Müşteri grupları: Bayi, servis, filo ve son kullanıcı için fiyat ve ödeme koşullarını ayrı ayrı tanımlayın.
  3. Entegrasyon: Muhasebe programınızla stok ve fatura bağlantısını kurun; online sipariş elle aktarılmasın.
  4. Pilot: B2B kanalını önce sınırlı sayıda bayiyle açın, sipariş akışını onların geri bildirimiyle düzeltin.
  5. B2C ve pazaryeri: Katalog oturduktan sonra aynı veriyle pazaryerlerine ve son kullanıcıya açılın.

Samsun'un genel e-ticaret tablosu için Samsun e-ticaret verileri, başlangıç adımları için Samsun'da e-ticaret nasıl yapılır yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

B2B yedek parça satışında cayma hakkı var mı?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği tüketiciyle yapılan sözleşmelere uygulanır. İşi için parça alan bir bayi veya servis tüketici sayılmadığı için yasal cayma hakkı doğmaz; iade koşullarını bayi sözleşmenizde siz belirlersiniz.

Yalnız bayilere açık bir sipariş sitesi için ETBİS kaydı gerekir mi?

Ticaret Bakanlığı, kendi elektronik ticaret ortamı üzerinden satış yapan işletmelerin faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kaydolmasını istiyor ve bu yükümlülüğü tüketici satışıyla sınırlamıyor. Kayıt ücretsiz olduğu için B2B siteniz için de yapmanız güvenli yoldur.

Eşdeğer kalitedeki parçayı "orijinal" diye satabilir miyim?

Rekabet Kurumu'nun 2017/3 sayılı tebliğindeki tanıma göre orijinal yedek parça, taşıt üreticisinin teknik özelliklerine ve üretim standartlarına göre üretilmiş, montajda kullanılanla aynı kalitede parçadır. Bu tanıma uymayan bir ürünü orijinal diye sunmayın; ürünün sınıfını belgeleriyle belirtin.

Yedek parçada yanlış sipariş ve iadeyi nasıl azaltırım?

En etkili yol, müşterinin parçayı araç bilgisiyle ya da parça numarasıyla bulabilmesidir. Her ürün sayfasında uyumlu araç listesi, çapraz referans numaraları ve bağlantı noktalarını gösteren fotoğraflar bulunsun. B2B tarafında yanlış siparişte iade ve değişim koşullarını bayi sözleşmesine yazın; B2C tarafında ise ön bilgilendirme formunda açıkça belirtin.

B2B e-ticaret sitesinin kurulumu ne kadar sürer?

PAN'ın standart paketlerinde kurulum 24 saatte tamamlanıyor; özelleştirme gereken kurulumlarda süre 3–14 gün. B2B ihtiyaçlarınızdan hangisinin özelleştirme gerektirdiğini ön görüşmede birlikte netleştiriyoruz. Ürün verilerinizin aktarımı ücretsiz.

Sonuç

Samsun'da otomotiv yan sanayi için online satış, düşen ihracatın yükünü yurt içindeki bayi ve servis ağıyla paylaşmanın yolu olabilir. Başarının anahtarı teknik: doğru parça numarası, doğru uyumluluk verisi ve muhasebeyle konuşan bir sipariş akışı. Ekim 2026 itibarıyla PAN'ın 8 paketi yıllık 24.900–119.900 TL (KDV hariç) arasında; satışlarınızdan komisyon alınmıyor, 37'den fazla muhasebe programı ve Trendyol, Hepsiburada, N11, Amazon TR gibi pazaryerleriyle entegrasyon kurulabiliyor. Hangi ihtiyacınızın standart pakette, hangisinin özelleştirmeyle karşılanacağını konuşalım: 0543 930 12 72'yi arayın veya WhatsApp'tan yazın, isterseniz iletişim formu ile görüşme talep edin. Paket içerikleri paketler bölümünde.

Kaynaklar

  1. Türkiye İhracatçılar Meclisi, İl Bazında Sektör İhracat Rakamları (31.12.2025), 2026. tim.org.tr
  2. Türkiye İhracatçılar Meclisi, İller Bazında İhracat Rakamları (31.12.2025), 2026. tim.org.tr
  3. Türkiye İhracatçılar Meclisi, İller Bazında İhracat Rakamları (30.09.2026), 2026. tim.org.tr
  4. Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (27.11.2014, sayı 29188). resmigazete.gov.tr
  5. Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (23.08.2022, sayı 31932; 15/1-k bendi, 1.1.2026'dan itibaren uygulanıyor). resmigazete.gov.tr
  6. Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (10.08.2024, sayı 32628). resmigazete.gov.tr
  7. Mevzuat Bilgi Sistemi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun. mevzuat.gov.tr
  8. Rekabet Kurumu, Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (Tebliğ No: 2017/3). rekabet.gov.tr
  9. T.C. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Sıkça Sorulan Sorular. ticaret.gov.tr
  10. Gelir İdaresi Başkanlığı, 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği (güncel metin), 2026. cdn.gib.gov.tr
  11. Mevzuat Bilgi Sistemi, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. mevzuat.gov.tr
  12. T.C. Ticaret Bakanlığı, E-İhracat Destekleri Hakkında Karar (5986 sayılı CK, 17.01.2026 değişikliğiyle). ticaret.gov.tr
  13. T.C. Ticaret Bakanlığı, E-İhracat Desteklerine İlişkin Genelge, 13.04.2026. ticaret.gov.tr
  14. Resmî Gazete, Posta ve Hızlı Kargo Yoluyla Taşınan Eşyanın Gümrük İşlemlerine İlişkin Tebliğ (Seri No: 5), 03.01.2026, sayı 33126. resmigazete.gov.tr
  15. OSBÜK, Sayılarla OSB: OSB Listesi. osbuk.org
  16. T.C. Ticaret Bakanlığı, Türkiye'de E-Ticaretin Görünümü Raporu 2025 (Tablo 9), 2026. etbis-papi.ticaret.gov.tr