Samsun'dan Kestane Balı ve Bafra Pirinci Online Satış Rehberi

Samsun'un TÜRKPATENT'te kayıtlı 18 coğrafi işaretinden dokuzu pide, simit ve yöresel yemek gibi taze tüketilen, kargoyla uzağa taşınması zor ürünler; altısı ise el sanatı ve dokuma. Gıda tarafında iki ürün e-ticaret için neredeyse biçilmiş kaftan: Salıpazarı Kestane Balı ve Bafra Pirinci. İkisi de raf ömrü uzun, kargoya uygun ve adıyla aranan ürünler. Salıpazarı Kestane Balı ilin tek menşe adlı ürünü; Bafra Pirinci ise 22 Mayıs 2026'da tescil edilen en yeni coğrafi işaretlerden biri. Bu rehber, bu iki ürünü internetten satmak isteyen üretici, kooperatif ve paketleyicilerin bilmesi gereken kuralları ve satış düzenini anlatıyor.

İki ürünün tescil bilgileri neler?

TÜRKPATENT listesine göre Samsun'un 18 coğrafi işaretinden yalnızca biri menşe adı, diğer 17'si mahreç işareti. Bu ayrım, online satışta kimin bu adı kullanabileceğini doğrudan etkiliyor.

Menşe adı ile mahreç işareti arasındaki fark neden önemli?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 34. maddesi iki türü şöyle ayırıyor:

• Menşe adı: Ürünün tüm veya esas özelliklerini o coğrafi alana özgü doğal ve beşerî unsurlardan aldığı, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümünün belirlenen alan içinde yapıldığı ürünleri tanımlar.
• Mahreç işareti: Belirgin bir niteliği veya ünüyle bölgeyle özdeşleşen, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az birinin belirlenen alanda yapıldığı ürünleri tanımlar.

Salıpazarı Kestane Balı menşe adı olduğu için, tescil belgesinde tanımlanan bütün işlemlerin belirlenen coğrafi alanda yapılması gerekir. Balı bölge dışından alıp başka bir ilde kavanozlayan bir satıcının bu adı kullanıp kullanamayacağı, tescil belgesindeki tanıma bağlıdır; satışa başlamadan önce belgeyi inceleyin ve tescil sahibiyle görüşün. Bafra Pirinci mahreç işareti olduğundan kural daha esnek, ama yine tescildeki şartlar belirleyici.

Coğrafi işaretli adı internette kullanmak için ne yapmalısınız?

Kanunun 46. maddesi üç yükümlülük getiriyor:

1. Şartlara uygun ürün: Tescilli adı yalnızca sicildeki şartlara uygun ürünü üreten veya pazarlayan kişiler kullanabilir.
2. Bildirim: Adı kullanan üretici veya satıcı, bu ürünü ürettiğini ya da pazarladığını tescil sahibine bildirmek zorunda. Kestane balı için muhatap Samsun Büyükşehir Belediyesi, Bafra Pirinci için Bafra Kaymakamlığı.
3. Amblem: Tescilli ad, ürünün ya da paketinin üzerinde TÜRKPATENT'in coğrafi işaret amblemiyle birlikte yer almalı; coğrafi işaretlerde amblem isteğe bağlı değil, zorunlu.

İnternette bu, ürün fotoğraflarınızda amblemli ambalajın görünmesi ve ürün açıklamasında tescil numarasının yer alması demek. Kanunun 53. maddesi, şartları taşımayan bir üründe coğrafi işaretin "tarzında", "tipinde" gibi ifadelerle kullanılmasını da hakka tecavüz sayıyor. "Kestane balı" genel bir ürün adı olarak kullanılabilir; "Salıpazarı" adını eklediğiniz anda tescil kuralları devreye girer.

Bal satarken Bal Tebliği neyi şart koşuyor?

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7), genel etiketleme kurallarına ek olarak bala özel hükümler içeriyor. Online satışta özellikle şunlar önemli:

• Saflık: Bala gıda katkı maddeleri de dâhil olmak üzere hiçbir gıda bileşeni veya dışarıdan madde katılamaz.
• Zorunlu uyarı: Etikette "1 yaşından küçük bebeklere bal yedirilmemelidir" ifadesi yer alır.
• Adlandırma: Bal, kaynağına göre çiçek balı, salgı balı ya da çam balı olarak adlandırılır. Botanik kaynağı belirli ve bu kaynağın özelliklerini belirgin biçimde taşıyan bal, "kestane balı" gibi bitki adıyla desteklenebilir.
• Polen uyumu: Etiketinde botanik kaynağı belirtilen balların özellikleri, tebliğin Ek-2'sinde verilen polen oranlarıyla uyumlu olmalıdır.
• Bölge adı: Bal, üretildiği bölgenin florasına ait özellikleri taşıyorsa bölge adıyla birlikte adlandırılabilir; ancak bu kullanım coğrafi işaretten doğan haklara aykırı olamaz.
• Taşıma ve depolama: Ballar, dolum noktasından tüketiciye ulaşana kadar temiz, kuru, kokusuz ortamda, doğrudan güneş ışığından korunarak ve 25 °C'yi aşmayacak şekilde muhafaza edilir.
• Hammadde izi: Hammadde ambalajında, Arıcılık Kayıt Sistemi'ne kayıtlı işletmeye ait TÜRKVET işletme numarası bulunur.

Polen kuralı, online satışta bir güven aracına dönüşebilir. Kestane balı satıyorsanız, akredite bir laboratuvardan aldığınız polen analizi raporunu ürün sayfasında paylaşmak, ürünü görmeden alan müşterinin en büyük sorusunu yanıtlar.

25 °C kuralı ise kargo planını etkiler. Yaz aylarında paketin güneşte bekleyen bir araçta ya da aktarma merkezinde kalmaması için gönderim günlerini ve taşıyıcınızı buna göre seçin.

Bafra Pirinci için ürün sayfası nasıl olmalı?

Pirinç, bala göre daha basit bir ürün gibi görünse de internette onu öne çıkaran şey ayrıntı. Gıda etiketleme yönetmeliğinin uzaktan satışı düzenleyen 17. maddesi, tarih dışındaki zorunlu etiket bilgilerinin alışveriş tamamlanmadan önce ürün sayfasında görünmesini şart koşuyor. Bafra Pirinci sayfanızda şunlar yer alsın:

• Gıdanın adı, net miktarı ve ambalaj seçenekleri
• İşletmenin adı, adresi ve gıda işletmesi kayıt numarası
• Muhafaza koşulları ve pişirme önerisi
• Coğrafi işaret tescil numarası ve amblemli ambalaj fotoğrafı
• Ürünün hangi ilçede üretildiğine ve paketlendiğine dair açıklama

2024 Nisan'ındaki değişiklikten beri ürün adı ve net miktar, ambalajın ön yüzünde birlikte görünmeli. Eski etiketli ürünlere tanınan süre 2026 yılı sonunda bitiyor; yeni torba veya kavanoz etiketi bastıracaksanız tasarımı buna göre yapın.

Kargo ve paketleme nasıl planlanmalı?

Ağır ürünlerde kargo ücreti desi değil kilogram üzerinden belirlenebilir; pirinçte 1, 2,5 ve 5 kilogram gibi farklı ambalajların kargo maliyetini ayrı ayrı hesaplayın. Bal, pirinç ve Bafra Kaymaklı Lokum gibi Samsun ürünlerini aynı kutuda sunmak sepet tutarını artırır ve kargo maliyetini ürün başına böler.

İade ve şikâyet süreci nasıl kurulmalı?

Gıdada cayma hakkının sınırları Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 15. maddesinde. Teslimden sonra ambalajı, bandı veya mührü açılmış ve iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayan mallarda tüketici cayma hakkını kullanamaz. Kapağı mühürlü bir bal kavanozu açıldıktan sonra bu istisna gündeme gelir; mühür sağlamsa genel kural olan 14 günlük cayma hakkının uygulanacağını varsayarak iade sürecinizi kurun. Bu yüzden kapak mühürü, hem gıda güvenliği hem de iade düzeni açısından gereklidir.

Cayma hakkından bağımsız olarak, kırık kavanoz, sızmış paket ya da etiketle uyuşmayan ürün gibi durumlarda sorumluluk satıcıdadır. Yönetmeliğin 17. maddesi, ürün alıcının eline geçinceye kadar yaşanan kayıp ve hasarın riskini satıcıya yüklüyor. Şu düzeni ilk günden kurun:

• Teslimatta hasarlı paketin fotoğrafla bildirilebileceği basit bir şikâyet kanalı
• Her kavanoz ve torbada parti numarası; şikâyet geldiğinde hangi partiden olduğunu bulabilmek için
• Kırık veya hasarlı ürün için yeniden gönderim ya da bedel iadesi kuralının ön bilgilendirmede yazılması

Hangi kanallardan satmalısınız?

Coğrafi işaretli bir ürünün en güçlü satış noktası, hikâyesini eksiksiz anlatabildiğiniz kendi e-ticaret sitenizdir: tescil belgesi, amblem, analiz raporu, üretim yeri ve hasat bilgisi aynı sayfada yer alabilir. Pazaryerleri ise ilk müşteriye ulaşmayı hızlandırır; ama aynı kategoride çok sayıda "kestane balı" ilanı olduğu için fark yaratmanın yolu yine belgeler ve görsellerdir.

Kooperatif ya da birden fazla üreticinin ürününü satan bir işletme iseniz, her ürünün hangi üreticiye ve hangi parti numarasına ait olduğunu takip edebileceğiniz bir stok yapısı kurun. Kurumsal hediye siparişleri için ayrı fiyat ve minimum adet tanımlamak da sezonluk satışları dengeler. Genel başlangıç adımları için Samsun'da e-ticaret nasıl yapılır rehberimize, ildeki online talebin büyüklüğü için Samsun e-ticaret verileri yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Salıpazarı dışında kavanozlanan bal "Salıpazarı Kestane Balı" olarak satılabilir mi?

Salıpazarı Kestane Balı bir menşe adı; Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre menşe adlı ürünlerde üretim, işleme ve diğer işlemlerin tümü belirlenen coğrafi alanda yapılır. Hangi işlemlerin alan içinde yapılması gerektiğini tescil belgesi belirler; satıştan önce belgeyi inceleyip tescil sahibi Samsun Büyükşehir Belediyesi ile görüşün.

Bal satmak için hangi kayıtlar gerekir?

Balı paketleyip satan işletme Tarım ve Orman Bakanlığı'na gıda işletmesi kaydı yaptırır. Bal Tebliği'ne göre hammadde ambalajında, Arıcılık Kayıt Sistemi'ne kayıtlı işletmenin TÜRKVET numarası bulunur. Kendi sitenizden satacaksanız ayrıca ETBİS kaydı gerekir.

Kestane balının gerçek olduğunu müşteriye nasıl gösterebilirim?

Bal Tebliği, botanik kaynağı etikette belirtilen balların tebliğin Ek-2'sindeki polen oranlarına uymasını şart koşuyor. Akredite bir laboratuvardan alınmış polen analizi raporunu ürün sayfasında paylaşmak, iddianızı belgeye dayandırmanın en açık yoludur.

Bal yaz aylarında kargoyla gönderilebilir mi?

Gönderilebilir, ancak Bal Tebliği balın dolum noktasından tüketiciye ulaşana kadar doğrudan güneş ışığından korunmasını ve 25 °C'yi aşmayacak şekilde muhafaza edilmesini istiyor. Sıcak günlerde paketin güneşte veya kapalı araçta beklememesi için gönderim günlerini ve taşıyıcıyı buna göre seçin.

Bafra Pirinci ne zaman coğrafi işaret aldı?

TÜRKPATENT kayıtlarına göre Bafra Pirinci 22 Mayıs 2026'da 1862 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi. Tescil sahibi Bafra Kaymakamlığı.

Sonuç

Salıpazarı Kestane Balı ve Bafra Pirinci, Samsun'un internete en kolay taşınabilecek coğrafi işaretli ürünleri. Doğru kullanılan amblem, belgeyle desteklenen ürün sayfası ve sıcaklığa duyarlı bir kargo planı, bu ürünleri sıradan ilanlardan ayırır. Ekim 2026 fiyatlarıyla 8 paketimiz yıllık 24.900 ile 119.900 TL (KDV hariç) arasında ve hiçbirinde satış komisyonu yok; ayrıntılar paketler bölümünde. Balınızı ve pirincinizi internete taşımak için 0543 930 12 72'ye telefonla ya da WhatsApp'tan ulaşın veya iletişim formunu kullanın.

Kaynaklar

1. TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Salıpazarı Kestane Balı (tescil no. 1468). ci.turkpatent.gov.tr
2. TÜRKPATENT, Coğrafi İşaret Kaydı: Bafra Pirinci (tescil no. 1862). ci.turkpatent.gov.tr
3. TÜRKPATENT, Samsun ili coğrafi işaretler listesi. ci.turkpatent.gov.tr
4. Mevzuat Bilgi Sistemi, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (madde 34, 46, 53). mevzuat.gov.tr
5. Mevzuat Bilgi Sistemi, Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği (Tebliğ No: 2020/7; 24.11.2023 değişikliğiyle). mevzuat.gov.tr
6. Resmî Gazete, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (26.01.2017, sayı 29960 mükerrer; madde 17). resmigazete.gov.tr
7. Tarım ve Orman Bakanlığı, Gıda Etiketleme Yönetmeliğinde Değişiklik Duyurusu, 2024. tarimorman.gov.tr
8. Tarım ve Orman Bakanlığı, Onay ve Kayıt Kapsamına Giren Gıda İşletmeleri. tarimorman.gov.tr
9. T.C. Ticaret Bakanlığı, Elektronik Ticaret Sıkça Sorulan Sorular. ticaret.gov.tr
10. Resmî Gazete, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği (27.11.2014, sayı 29188; madde 15 ve 17). resmigazete.gov.tr